Türkçe sözlü halk müziği repertuvarının bir bölümü Anadolu dışında, Kerkük ve çevresinde biçimlenmiştir.
Bu repertuvarın en tanınan biçimi hoyrattır; kısa, yoğun ve çoğunlukla serbest ölçülü bir söyleyiştir.
Birinci özellik söz oyunudur. Hoyratlarda aynı sesle yazılan farklı anlamlı sözcükler kullanılır ve anlam bu ikilik üzerine kurulur.
İkinci özellik ölçüsüzlüktür. Cümleler nefes uzunluğuna göre biçimlenir; sabit bir tempo aranmaz.
Üçüncü özellik makam yapısıdır; bu repertuvar makam müziğine yakın bir seyir anlayışı taşır.
Dördüncü özellik ise eşlik biçimidir. Saz, söz sırasında geri çekilir ve söz araları uzun geçişlerle doldurulur.
Bağlamada çalışılırken asıl güçlük serbest ölçüdür. Kursiyer, ölçü tutmadan cümle kurmayı öğrenmek zorundadır.
Çalışma yöntemi dinlemeye dayanır: kayıt cümle cümle durdurulur ve her cümlenin nerede soluklandığı işaretlenir.
İşaretler notaya aktarıldığında serbest görünen icra, aslında düzenli bir nefes planı taşıdığını gösterir.
Bu plan öğrenildiğinde kursiyer, serbest bölümleri rastgele değil bilinçli biçimde çalar.
Derslerimizde serbest ölçülü repertuvar, nefes planı çıkarılarak çalışılır.